Natuur & Milieu heeft een uniek jaar achter de rug, waarin veel is bereikt. Onze inspanningen voor het Klimaatakkoord zijn het meest in het oog springend geweest. We hebben aan de diverse ‘klimaattafels’ hard gewerkt om tot een ambitieus en eerlijk akkoord te komen. Op 20 december 2018 concludeerden we, samen met andere milieuorganisaties, dat het Ontwerp Klimaatakkoord nog niet goed genoeg was. Ondanks dat we tot het uiterste geduwd, getrokken en onderhandeld hadden. En ondanks dat onze inbreng het akkoord op vele fronten ook ambitieuzer heeft gemaakt. We waren dan ook heel blij toen in maart 2019 bleek dat het kabinet toch aan onze belangrijkste kritiekpunten tegemoet lijkt te gaan komen, zoals een CO2-heffing voor de industrie. In 2019 blijven we ons inzetten voor een goed akkoord zodat we de omslag naar een duurzame toekomst kunnen maken.

In 2018 hebben we nog meer belangrijke stappen gezet op het terrein van klimaat en biodiversiteit, de twee pijlers in onze nieuwe Meerjarenvisie. Een stabiel klimaat en biodiversiteit zijn beide belangrijke randvoorwaarden voor een duurzame samenleving. Bij oplossingen die goed zijn voor het klimaat – zoals windparken of kringlooplandbouw – zullen we als randvoorwaarde stellen dat biodiversiteit wordt beschermd en daar waar mogelijk  bevorderd.

De successen van Natuur & Milieu van de afgelopen jaren

Sleutelprojecten
Natuur & Milieu werkt op de thema’s waar de grootste impact te halen is. Daarom richten we ons op de terreinen met de grootste klimaatvoetafdruk: energie, mobiliteit, voedsel en grondstoffen. Per thema bepalen we wat er moet gebeuren om onze doelen te bereiken, en welke interventies daar het best bij passen. Om meer focus in ons werk aan te brengen hebben we binnen deze thema’s een aantal ‘sleutelprojecten’ benoemd: projecten waar we extra op inzetten, die veel impact kunnen hebben en die goed weergeven waar Natuur & Milieu aan werkt.

Naast het Klimaatakkoord hebben we dit jaar gewerkt aan deze sleutelprojecten:

  • Onze luchtvaartcampagne voor een eerlijke prijs voor vliegen heeft mensen ervan bewust gemaakt dat het niet meer dan normaal is dat er voor luchtvaarttickets en kerosine belasting wordt betaald: ruim 25.000 mensen tekenden onze oproep om aan vliegen een eerlijk prijskaartje te hangen. De luchtvaart is dit jaar onderdeel geworden van de klimaatdiscussie. Natuur & Milieu zat aan de klimaattafel Luchtvaart en heeft daar gehamerd op het noodzakelijke aanvullende beleid zodat ook deze sector de klimaatdans niet meer ontspringt.
  • Natuur & Milieu heeft zich met acties op ons platform Slimwoner ingezet om mensen te bewegen hun huis te isoleren. Zo werden onze ‘Warme Huizendagen’ door 117.000 consumenten gevonden, en 4.000 daarvan vroegen een offerte aan voor energiebesparende maatregelen in huis.
  • Met de campagne ‘Grillen met Groenten’ en de studie naar de eerlijke prijs van vlees hebben we veel aandacht gekregen voor het eten van minder vlees zodat ook de veestapel kleiner kan worden en de milieudruk hiervan daalt.
  • Om de bij te beschermen heeft Natuur & Milieu met Nederland Zoemt 50 gemeenten bijvriendelijk gemaakt en hebben meer dan 4.000 mensen meer dan 45.000 bijen geteld. Dit dankzij de steun van de Nationale Postcode Loterij.
  • We hebben binnen het project De Rijke Noordzee de eerste oesterkooien en rifballen geplaatst in een windpark op zee. Door de toekenning van het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij, kunnen we dit project in 2019 en de jaren erna op grotere schaal verder uitbouwen.

Ook achter de schermen hebben we met beleidsambtenaren en Kamerleden stappen gezet naar een beter en meer duurzaam beleid. Resultaat van de lobby is bijvoorbeeld dat er nu onderhandeld wordt over een Noordzeeakkoord. Hierin staat voor ons centraal dat windenergie grootschalig wordt uitgerold op de Noordzee in combinatie met aandacht voor natuurontwikkeling binnen de windparken, waardoor de natuur op de Noordzee beter beschermd wordt.

Organisatie
Vanuit de interne organisatie van Natuur & Milieu zijn een aantal goede stappen gezet: onze administratieve systemen zijn verder geprofessionaliseerd, het ‘functiehuis’ is opnieuw beschreven en de nieuwe arbeidsvoorwaarden zijn in de steigers gezet en begin 2019 vastgesteld.

De in de jaren 2016 en 2017 doorgevoerde vernieuwing van Natuur & Milieu (o.a. reorganisatie, directiewisseling, nieuwe huisvesting en strakkere sturing op de projectfinanciën) heeft zich niet alleen vertaald in een versterkte positie in het maatschappelijke en politieke krachtenveld, maar nadrukkelijk ook in een gezondere financiële huishouding. Dat zien we nu duidelijk terug in de cijfers. We sluiten 2018 af met een mooi positief resultaat van € 654.476 bij een som van de baten van € 5.692.015. Deze cijfers konden we realiseren dankzij de steun van de Nationale Postcode Loterij, onze vele andere partners (zoals fondsen, bedrijven, overheden) en onze donateurs.

Het resultaat is voor een belangrijk deel te danken aan een substantiële gift en een groot bedrag uit een nalatenschap. Omdat Natuur & Milieu altijd voorzichtig is bij het begroten van deze inkomensposten, kan de besteding van deze ontvangen middelen voor onze doelen veelal pas gerealiseerd worden in de jaren die volgen op het jaar van ontvangst. Dit heeft wel tot gevolg dat het percentage van de totaal aan de doelstellingen bestede middelen ten opzichte van de totale inkomsten van de organisatie onbedoeld lager is dan begroot en lager dan vorige jaren. Dit wordt de komende jaren echter weer gecompenseerd door deze middelen dan in te zetten voor onze doelstellingen.

Natuur & Milieu heeft hard aan verandering gewerkt op de thema’s energie, voedsel, mobiliteit en grondstoffen door middel van onderzoek, debat en lobby, en door initiatieven die mensen helpen bij het nemen van concrete duurzame stappen. Dat zetten we voort in 2019.

Vooruitblik 2019

Voor 2019 heeft Natuur & Milieu weer een breed pakket aan activiteiten voorzien, waarin we met partners werken aan doorbraken in verduurzaming op onze thema’s, namelijk energie, mobiliteit, voedsel en grondstoffen. In februari kregen we het prachtige bericht dat onze Droomfondsaanvraag bij de Nationale Postcode Loterij voor het project De Rijke Noordzee gehonoreerd is. Een feestelijke dag omdat we daarmee, samen met Stichting De Noordzee, de eerder gestarte pilot nu kunnen opschalen en verbreden in een 5-jarig programma.

Naast De Rijke Noordzee zijn er nog vijf spraakmakende en representatieve sleutelprojecten bepaald. Dit zijn Luchtvaart, Klimaatakkoord, Waterkwaliteit & Biodiversiteit, Nieuwe Warmte en Nederland Zoemt.

In onze nieuwe Meerjarenvisie staan ‘Impact en Focus’ centraal. Daar gaan we in 2019 verder handen en voeten aan geven. Door scherper te sturen vanuit een verandertheorie, met samenhangende pakketten van projecten, willen we nog effectiever worden in het realiseren van duurzame veranderingen.

Intern zetten we met het leiderschapsprogramma in op het versterken van het team van seniors en op het ontwikkelen van een werkomgeving waarin mensen met plezier kunnen presteren, hun talenten kunnen ontwikkelen en een goede balans vinden tussen werk en privé. Ook bouwen we verder aan een goede flexibele schil om pieken op te vangen, en aan het verbreden en verstevigen van onze externe relaties en onze financiële basis.

De begroting en het jaarplan voor 2019 laten zien dat onze financiële huishouding goed op orde is. De reservepositie is verstevigd en Natuur & Milieu heeft met de Meerjarenvisie en meerjarenbegroting heldere lijnen voor de toekomst uitgezet. Met het positieve resultaat over 2018 kunnen we in 2019 nog meer impact realiseren door de inzet van meer middelen.
Ook in 2019 blijven wij ons met veel enthousiasme inzetten voor een duurzame toekomst.

Graag bedank ik alle medewerkers van Natuur & Milieu voor hun passie en doorzettingsvermogen, en onze partners, donateurs en financiers waaronder de Nationale Postcode Loterij voor hun gedrevenheid en steun!

Marjolein Demmers
Directeur Natuur & Milieu

Marjolein Demmers